2 sınıf kurallı ve devrik cümle örnekleri

A Bu bina yirmi yıl önce gördüğüm yapıların hiçbirine benzemiyor. B) Bütün ovayı ayağımızın altına seren otelin pencerisinden güneşin batışını seyrettik. D) İlkin dağların etekleri gümüş bir zırha benzeyen bir çizgiyle ovadan ayrıldı. E) Gözümüzün önünde sadece ışıktan bir CümleTürleri. Kuruluşlarına Göre Cümleler : Düz (Kurallı) Cümle : Yüklemi sonda olan cümlelere, kuruluşları yönünden, düz cümle denir.Örnek : Günler günleri, aylar ayları kovaladı. Sembolistler, anlamdan çok şiirde ahenge önem vermişlerdir.. Kısa ve özlü sözle, çok şey anlatma sanatına icaz denir.. Önemli olan etkiyi aşmak, kendine özgü bir şiire 2Eylem cüm. -Kurallı cümle -Basit cümle-Olumsuz cüm. 3)Eylem cüm. -Devrik cümle -Girişik bileşik cüm.–Olumsuz cüm. 29) Eylem cüm. -Devrik cümle -Girişik bileşik cüm.-Olumlu cüm. Performans Ödevi ve İncelemesi) 10. Sınıf Tiyatro Ünitesi Değerlendirme Soruları Yazılıya Hazırlık Soruları ve Cevapları 2 Sınıf Türkçe Anlamlı ve Kurallı Cümleler Yazalım konusunun konu anlatımları, testleri, ödevleri ve çözümlü soruları Morpa Kampüs'te. Cümle. Soru Cümleleri. Ünlem Cümleleri. Kurallı ve Devrik Cümleler. Adlar(İsimler) Ad Türleri 1 (Özel Adlar ve Ekfiilin geniş zaman kipi 3.çoğul kişileri olan –dir ve –dirler eklerine koşa 1.Kurallı (düz)cümle . 2.Devrik (kuralsız) cümle. a) KURALLI CÜMLE (DÜZ CÜMLE) DEVRİK (KURALSIZ ) CÜMLE. Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir. Site De Rencontre Totalement Gratuit Et Sérieux. Cümle Türleri çeşitleri Isim Fiil Cümlesi Olumsuz Cümleler PDF Kurallı Cümle Örnekleri Yarın ben de sinemaya geleceğim. Bu memleket, sizin gibi adamlara doydu. Anneme doğum gününde bir telefon hediye alacağım. İstanbul'da YORUMLAR, ÖĞE DİZİLİŞİNE GÖRE CÜMLELER Türkçede cümleyi oluşturan öğeler belli 2Kuralsız Cümle Devrik Cümle *Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir. çarpım tablosu oyunu - Kurallı ve Devrik Cümle - Kurallı ve Devrik Cümle ilknur - Kurallı ve Devrik Cümle - Kurallı ve kuralsız devrik cümleler. ÖZ Türkçede cümle ögelerinin dizilişine göre üç tür cümle yapısı mevcuttur. Trabzonspor antalyaspor maçı canlı izleTrojan temizlemeKura çekme çarkıSüpürge reklamıMinecraft lucky block koduIş bankası sınavı 2022 1 Olumlu Cümle 2 Olumsuz Cümle 3 Soru Cümlesi 4Ünlem Cümlesi 5 Emir Cümlesi 6Gereklilik Cümlesi 7İstek Cümlesi 8Dilek Cümlesi 9Şart Cümlesi dYapısına Göre Cüm. 1 Düz Kurallı Cümle 2 Devrik kuralsızCümle 3 Eksiltili Cümle 4 Parantez Cümlesi dYapısına Göre Cüm. 1 Basit Cümle 2 Birleşik Cümle 3 Türkçe dersi ile ilgili konu anlatımları, çalışma kağıtları ve testlerin yer aldığı kaynak site. C Kuralsız evrenseller. D Bağımsız evrenseller. E Biçimli evrenseller. Cevap E Biçimli evrenseller Çocukları kavramları ve anlayışları geliştiren ve sonra demek istediklerini söyleyen, sözcüklerini ve cümle yapısını etkin olarak kullanan bireyler olarak gören kuram aşağıdakilerden hangisidir? A Davranışçı Kuram Betül Çınar'ın Doküman Arşivi Dosya kategorileri - planlar, zümre tutanakları, veli toplantı tutanakları, yazılılar, testler, etkinlikler, sunular, sosyal kulüpler, belirli gün ve haftalar,deneme sınavları, proje ödevleri, performans görevleri, günlük planlar, ünitelendirilmiş yıllık planlar, serbest etkinlik planları ve daha fazlası Sınıf Öğretmeniyiz Biz Yurdumun bağına bahçesine bahar geldi. 2. Devrik Kuralsız Cümle. Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan cümlelerdir. Bu tür cümlelerde yüklem cümlenin başında Kurallı ve kuralsız devrik cümleleri bu videomuzda anlattık. Videonun sonundaki soruyu cevaplayıp yorumlara yazmayı unutmayın çocuklar Devrik Cümle Örnekleri / Kuralsız Cümle 20 Tane Devrik cümleler genelde söyleyiş farklılığı yaratmak, şiirsel ifadeler oluşturmak için kullanılır. Bir güzel Kurallı ve Devrik Cümleler - 2. Sınıf Türkçe Morpa Kampüs28 jan. 2022 Cümle çeşitli konusunun alt başlığı olan Yüklemin Yerine Göre Cümleler; kurallı cümle, devrik cümle ve eksiltili cümle olmak üzere üç Kuralsız Cümle devrik cümle. c. Eksiltili Cümle. a. Kurallı Düz Cümle Cümlenin yüklemi cümlenin sonunda yer almışsa kurallı cümledir. Kurallı ve Devrik Cümleler - 2. Sınıf Türkçe Morpa KampüsGeceleyin bir ses böler olmak beni mutlu Bir cümlede yapılan işi belirten kelime, genellikle cümlenin sonunda bulunur. konulu sunumlar "KURALLI-KURALSIZ CÜMLE"— Sunum transkripti. KURALLI CÜMLE İş, hareket, oluş bildiren sözcükler cümlenin sonunda yer alıyorsa denir. çarpım tablosu oyunu - Kurallı ve Devrik Cümle - Kurallı ve Devrik Cümle ilknur - Kurallı ve Devrik Cümle - Kurallı ve kuralsız devrik cümleler. ÖZ Türkçede cümle ögelerinin dizilişine göre üç tür cümle yapısı mevcuttur. Bunlar kurallı cümle, kuralsız devrik cümle ve eksiltili kesik cümledir. knock knock oyuncularıdragon mania hile apkpasso bakiye sorgulamaparamparça 96netcad fullmynet dobur Turkcell 5 tlye dakika yapmaUyumsuzlar 2 izle türkçe dublaj 720pAşkın ritmi izle Popüler Sayfalar 1. Sınıf Günler, Aylar Ve Mevsimler Etkinliği 296 Astronomi Ve Uzay Soru Ve Cevapları 193 ziyaret11. Sınıf Almanca 2. Dönem 2. Yazılı Ve Cevapları 378 ziyaretÜcretli Öğretmen Görevden Ayrılma Yazısı 301 ziyaret3. Sınıf Tüm Dersler Kazanım Değerlendirme Ölçeği 324 ziyaret Son Ziyaretler Atatürk'ün Gizemleri İleri Görüşlülüğü Sunu YeniTürkçe 4 Soruları Yeni1. Sınıf Sayılar YeniTüm Seminer Konuları-teknikler YeniR Sesine Kadar Tüm Hece Ve Kelimeler Yeni 1 . "İnsan dediğin bugün var yarın yok" cümlesinin özellikleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir ? A Devrik bir isim cümlesi B Devrik bir fiil cümlesi C Kurallı bir isim cümlesi D Kurallı bir fiil cümlesi 2. " Özü iyi olanın sözü de iyi olur . " Cümlesi ile yüklemin yeri bakımından özdeş olan cümle aşağıdakilerden hangisidir ? A Tanıdı beni bir anda karşısında görünce . B Bir anda ağladı onu o halde bulunca . C Elindekilerin hepsini düşürdü yere . D Az para çok iş görmeye yeter . 3. 1 Kuşlar uçar gök yüzünde özgürce . 2 Her biri çok diyar gezmiştir . 3 Çoğu zaman onlar gibi olmayı hayal ederiz . 4 Belki de bu yüzden insanlar uçakları icat etti . Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerden hangisi yüklemin yerine göre diğerlerinden farklıdır ? A 1 B 2 C 3 D 4 4. Aşağıdaki cümlelerin hangisi devrik bir fiil cümlesidir ? A Sildiler masaları misafirler gelmeden . B Yeri geldiğinde sözleri esirgememek gerekir . C Tarlalardaki patatesler toplanmaya başladı . D Kitaptır insanı uzak diyarlara götüren . 5. Aşağıdaki cümlelerden hangisi yüklemin yerine göre diğerlerinden farklıdır ? A Uzungöl güzelliği ile büyülüyor turistleri . B Tavşan gibiydi en önde koşan çocuk . C İstediğim siparişler dün elime ulaştı . D Bilemezdim insanların bu kadar anlayışsız olabileceğini . 6. 1. Her işi zamanında yapmalısın . 2. Küçük birikimler zamanla çok işimize yarar . 3. Otobüsle iki saatte varırsın oraya . 4. Sakla içindekileri yeri geldiğinde . Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerden hangileri devrik cümledir ? A 1-2 B 3-4 C 1-3 D 2-4 7. Aşağıdaki cümlelerden hangisi devrik bir fiil cümlesidir ? A Kahvaltıda biraz peynir ve zeytin yedim . B Kapının önündeki bankların hepsini boyadık . C Onun sözlerini her zaman dinliyordu Şenol . D Yazılı sorularını sınıfta inceleyeceğiz . 8. Aşağıdaki cümlelerden hangisi kuralsız devrik bir cümledir ? A Başarılı olabilmek için nefes almadan çalıştı . B Öğretmenler başarılı bir gençlik yetiştirecektir . C Son günlerde anladığım en iyi konuydu . D Havalarda uçuyordu aldığı notu duyunca . 9. Belki de konuşuyordur gözlerin Ama ben gözce bilmiyorum ki Sessizce biliyorum Usulca biliyorum Masumca biliyorum … Yukarıdaki şiirin kaçıncı dizesinde devrik bir cümle kullanılmıştır ? A 1 B 2 C 3 D 4 10. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde kurallı bir fiil cümlesi kullanılmıştır ? A Karşı evin önünde büyük bir ağaç vardı . B Yıllar sonra kavuştum yeniden memleketime . C Zaman çok hızlı akıp gitmeye başladı . D Bu soruları yeniden çözmemiz lazım . 11. Aşağıdaki cümlelerden hangisi ögelerinin dizilişine göre diğerlerinden farklıdır? A İnsan yalnız kaldıkça yaşamın zorluklarını daha iyi anlıyor. B Başarılı olmaktır bizleri mutlu ya da mutsuz eden. C Zaman ilerledikçe kendinizdeki değişikliklere siz de şaşırıyorsunuz. D Umutsuzluğun sorunları çözdüğü hiçbir zaman görülmemiştir. 12. 1. Gerçek kahramanlar ülkeleri için her türlü fedakarlığı yapabilenlerdir. 2. Yıllar geçtikçe bozuluyor her şeyin düzeni. 3. Misafirler bizim kültürümüzde baş tacıdır. 4. Kazanmak için kaybetmeyi göze alabilmek gerekir. Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerden hangisi ögelerinin dizilişine göre diğerlerinden farklıdır? A 1 B 2 C 3 D 4 Yapısına Göre Cümleler İle İlgili TestAnlamına Göre Cümleler İle İlgili TestYüklemin Yerine Göre Cümleler İle İlgili TestYüklemin Türüne Göre Cümleler İle İlgili Test Cevap Anahtarı 1 C 2 D 3 A 4 A 5 C 6 B 7 C 8 D 9 A 10 C CÜMLE ÇEŞİTLERİ KONU ANLATIMI ÖZETİ, devrik cümle nedir, kurallı cümle,cümle türleri 8. sınıf, cümle türleri, cümle türleri örnekleri, cümle türleri pdf, cümle türleri tablo yüklemine göre cümleler, yüklemin yerine göre cümleler, cümle türleri özet, anlamlarına göre cümleler konu anlatımı, Cümle türleri örnekleri, devrik cümle nedir, kurallı cümle nedir? Cümleler; yükleminin türüne ve yerine, anlamlarına, oluşturulma biçimlerine göre değişik gruplara ayrılır. Bu grupları şöyle sıralayabiliriz 1. Yüklemine Göre Cümleler 2. Öğe Dizilişine Göre Cümleler 3. Anlamına Göre Cümleler 4. Yapısına Göre Cümleler Yüklemine Göre Cümleler Cümleler, yüklemlerinin sözcük türüne göre ikiye ayrılır 1. Eylem Cümlesi Yüklemi basit ya da bileşik çekimli eylem olan cümlelerdir. Uzun yıllar bu işyerinde çalıştım. Bu cümlenin yüklemi “çalış-” eylemi olduğundan cümle, eylem cümlesidir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri çekimli bir eylem olduğundan eylem cümlesidir. Öğretmenimizin sorduğu soruyu çözemedik. Annem, her günkü gibi kapıda bekliyordu bizi. Önerilerimizi bir türlü kabul etmemişti. 2. Ad Cümlesi Yüklemi ad soylu sözcük ya da sözcük öbeği olan cümlelerdir. Yüklemi eylem olmayan bütün cümleler ad cümlesidir. Sınavı kazandığı için çok mutluymuş. Bu cümlenin yüklemi ad soylu “mutlu” sözcüğü olduğundan cümle, ad cümlesidir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri ad soylu sözcükler olduğundan ad cümlesidir. Deniz düne göre oldukça sakindi bugün. En çok sevdiği şey yürümektir. Bizi günler öncesinden bu geziye çağıran kendisiydi. Öğe Dizilişine Göre Cümleler Cümleler, yüklemlerinin cümledeki yerine göre ikiye ayrılır 1. Kurallı Düz Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunan cümlelerdir. Çok uzaklardan kuş sesleri duyuluyordu. Bu cümlenin yüklemi duyuluyordu en sonda bulunduğundan cümle, kurallı cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunduğundan kurallı cümledir. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Eğitim hayatımız boyunca hepimize yardım etti. Bu konuyu sizinle daha önce görüşmemiş miydik? Bugün hava her zamankinden daha sıcaktı. Yine açıklardan dev gibi gemiler geçiyor. Yurdumun bağına bahçesine bahar geldi. 2. Devrik Kuralsız Cümle Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan cümlelerdir. Bu tür cümlelerde yüklem cümlenin başında veya ortasında bulunabilir. Hepimiz canla başla çalışıyoruz burada. Bu cümlenin yüklemi çalışıyoruz en sonda bulunmadığından cümle, devrik cümledir. Aşağıdaki cümleler, yüklemleri sonda bulunmadığından devrik cümledir. Papatyalar uyandırdı bizi nihayet kış uykusundan. Doğanın canlandığı bir mevsimdir ilkbahar. Nasıl ders çalıştığınızı bilmez miyim hiç? Doğmuyor güneş artık şöyle gönlümce. Hâlâ bekliyorum seni anılar sahilinde. Gelir misin mezarıma, elinde bir demet yasemenle? Bir başkadır benim memleketim! Eksiltili Cümle Yüklemi yazılmayıp yüklemini okuyucunun, zihninde tamamlaması beklenen cümledir. Eksiltili cümlelerin bilgi sonuna üç nokta konur. Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… Yüklemi yazılmayan bu cümlenin sonuna “uzanıyor, duruyor, var” gibi sözleri yüklem olarak getirebildiğimiz için bu cümle, eksiltili bir cümledir. Yüklemi yazılmadığı için eksiltili cümle durumunda bulunan aşağıdaki cümlelerin sonuna, yüklem olabilecek sözcükler, koyu olarak yazılmıştır. Denizin tam ortasında Adalar’a doğru nazlı nazlı yol alan vapurlar… var Kız beşikte çeyiz sandıkta…. olmalı Düğün el ile, harman yel ile… olur Anlamına Göre Cümleler Cümleler, taşıdıkları anlamlara göre temelde ikiye ayrılır 1. Olumlu Cümle Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleştiğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olduğunu, bulunduğunu bildiren cümlelerdir. Şiddetli yağışlardan dolayı yol trafiğe kapandı. Bu cümlede “kapanmak” eyleminin gerçekleşmesi söz konusu olduğu için, cümle anlamca olumludur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmesi ya da varlığı söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumludur. Masadaki vazo yere düşüp kırıldı. Okula yine derslerine çalışmadan gitmişti. Verilen işi yapamamaktan korkuyordu. Dünkü derste sınıfta yedi sekiz kişi vardı. Bu yılki kitap fuarı her zamankinden daha renkliydi. 2. Olumsuz Cümle Cümlede yüklem durumundaki eylemin gerçekleşmediğini veya yüklem durumundaki varlık ya da kavramın var olmadığını, bulunmadığını bildiren cümlelerdir. Eylem cümlesinde olumsuzluk -ma / -me geniş zamanda – maz, -mez ekiyle sağlanır. Ad cümlesinde olumsuzluk “değil / yok” sözcükleriyle ya da “-sız, -siz” ekiyle sağlanır. Veli toplantısına kimse katılmadı. Sokaklar bugün kalabalık değildi. Bu cümlelerde “katılmak” eyleminin gerçekleşmemesi, “kalabalık” kavramının söz konusu olmamasından dolayı cümleler anlamca olumsuzdur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin gerçekleşmemesi ya da var olmamaları söz konusu olduğu için cümleler anlamca olumsuzdur. Soruların hepsini çözebilen yok. Göz alabildiğine uzanan bu tarlalar verimsizdi. Binanın bu dairesi hiç ışık almıyor. a. Anlamca Olumsuz Yapıca Olumlu Cümle Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı halde olumsuz anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumlu, anlamca olumsuz cümle denir. Senden ayrı kalmaya dayanacak gücüm mü var? gücüm yok Bu cümlede yüklem var, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük almadığı için anlamca olumludur. Ancak, soru biçiminde düzenlenmiş cümlede amaç soru sormak değil, yüklemde söylenenin var tersini yok kastetmektir. Dolayısıyla bu cümle yapıca olumlu, anlamca olumsuzdur. Aşağıdaki cümlelerde yüklemlerin, cümlenin gelişinden anlamca olumsuz olduğu anlaşılmaktadır. Ben hiç sonunu kestiremediğim işe girer miyim? girmem Konuklarımız ne yemek yedi ne suyumuzu içti. yemedi, içmedi Sanki bu olayın bütün sorumlusu benim. ben değilim b. Anlamca Olumlu Yapıca Olumsuz Cümle Bazı cümleler, olumsuzluk ifade eden ek ya da sözcük aldığı halde olumlu anlam taşıyabilir. Böyle cümlelere yapıca olumsuz, anlamca olumlu cümle denir. Sen yemek yaparsın da ben hiç beğenmez miyim? beğenirim Neden böyle davrandığını anlamıyor değilim. anlıyorum Bu cümlelerde yüklemler beğenmez miyim, anlamıyor değilim, olumsuzluk eki -maz ve olumsuzluk bildiren sözcük değil aldığı için yapıca olumsuzdur. Ancak, bu cümlelerde amaç, yüklemde söylenenin beğenmez miyim, anlamıyor değilim tersini beğenirim, anlıyorum kastetmektir. Dolayısıyla bu cümleler yapıca olumsuz, anlamca olumludur. 3. Soru Cümlesi İçinde soru eki ya da soru sözcüklerinden biri bulunan ve soru anlamı taşıyan cümlelerdir. Neden sen de bizimle yarınki geziye katılmıyorsun? Sınavdaki soruların kaçını cevaplayabildin? 4. Şart Cümlesi Yargının gerçekleşmesinin bir koşula bağlandığı cümlelerdir. Bu evi temiz kullanmak şartıyla kiralayabilirsiniz. Geç saatlere kadar çalışırsak işi bitirebiliriz. 5. İstek Cümlesi İstek anlamı taşıyan cümlelerdir. Haftaya seninle yeni açılan müzeye gidelim. Hepinize kolay gelsin. 6. Emir Cümlesi Emir anlamı taşıyan cümlelerdir. Hemen arabadaki kitapları buraya getir. Derhal odanızı toplayın. 7. Ünlem Cümlesi İçinde ünlem ya da ünlem değeri taşıyan sözcükler bulunan cümlelere ünlem cümlesi denir. Birden kapıyı açınca onu görmeyeyim mi! Aman sobayı açık unutmayın! Yapısına Göre Cümleler Cümlelerde; yargı yüklem sayısına ya da yan cümlecik olup olmamasına bakılır. Cümleler yapısı yönüyle dörde ayrılır. 1. Basit Cümle 2. Bileşik Cümle 3. Sıralı Cümle 4. Bağlı Cümle Yapısına göre cümlelerin çeşitlerine geçmeden önce “yan cümlecik” kavramını görelim. Yan Cümlecik Cümlede, kendi içinde cümle özelliği gösteren ve daha çok, eylemsiyle kurulan sözcüğe ya da sözcük grubuna yan cümlecik; geri kalan bölüme ise temel cümlecik denir. Yan cümlecik, genellikle temel cümleciğin bir öğesi olur. Arkadaşım, yarın bu okula yazılacağını söyledi. Bu cümlede, nesneyi bulmak için yükleme sorduğumuz “neyi” sorusuna cevap olan “yarın bu okula yazılacağını” sözcük grubu, içinde eylemsi bulunduğu için yan cümleciktir. Aşağıdaki cümlelerde koyu olarak yazılan yan cümleciklerin oluşturduğu öğeler ayraç içinde belirtilmiştir. Onun bu sınavı kazanması hepimizi sevindirdi. yan cümlecik özne görevinde Rüzgâr, sararmış yaprakları sağa sola savuruyor. yan cümlecik nesne görevinde Konferans için gelenlere birer kitapçık verildi. yan cümlecik dolaylı tümleç görevinde Görevliler, havalar soğuyunca kaloriferleri yaktı. yan cümlecik zarf tümleci görevinde 1. Basit Cümle Yan cümleciği bulunmayan, yani bir yargıdan oluşan cümledir. Ödevlerimi sabah erkenden yaparım. Bu cümle, yan cümleciği olmadığı için, yapıca basit bir cümledir. Aşağıdaki eylem ve ad cümleleri de yan cümleciği olmadığı için, yapıca basit cümlelerdir. Yolcuların çoğu, uçağa vaktinde bindi. Hafta sonu babama işyerinde yardım edeceğim. Uzun ve yorucu bir günün ardından hepimiz uyuyakalmıştık. Dedemin, köyün hemen yakınında kocaman bir çiftliği vardı. Okulun kitaplığı benim için eşsiz bir hazineydi. Bugün hava her zamankinden serindi. 2. Bileşik Cümle Yargı bildiren yüklemin dışında yan cümleciği de bulunan cümledir. Senin yarın buraya geleceğini duyduk. Yan cümlecik Temel cümle Bu cümle, yüklemi temel cümle dışında, bir eylemsi sayesinde geleceğini yan cümleciği olduğu için, yapıca bileşik bir cümledir. Yan cümlecik, genellikle eylemsilerle kurulur ve cümlenin herhangi bir öğesi olur, demiştik. Yan cümlecik farklı yollarla da kurulabilir ve buna göre, bileşik cümleler dörde ayrılır. a. Girişik Bileşik Cümle b. Şartlı Bileşik Cümle c. Ki’li Bileşik Cümle İlgi Cümlesi d. İç İçe Bileşik Cümle a. Girişik Bileşik Cümle Yan cümleciği eylemsi ile kurulan bileşik cümledir. Okuduğum kitapların özetlerini bir deftere yazardım. yan cümlecik nesne görevinde Bu şehirde yola erken çıkanlar trafiğe takılmaz. yan cümlecik özne görevinde b. Şartlı Bileşik Cümle Van cümleciği dilek-şart -sa, -se kipiyle kurulan bileşik cümledir. Dilek-şart kipinin oluşturduğu bölüm yan cümleciktir. Bu yoldan giderseniz havaalanına daha çabuk varırsınız. Derslerine düzenli çalışırsan başarılı olursun. c. Ki’li Bileşik Cümle İlgi Cümlesi Yan cümleciği temel cümleciğe “ki” bağlacıyla bağlanan bileşik cümledir. Anladım ki hep çile çekermiş anneler. Aslında yabancı kökenli olan “ki” bağlacıyla kurduğumuz bu cümleyi, Türkçe cümle yapısına uygun bilgi söylemek istersek “Annelerin hep çile çektiğini anladım.” biçiminde, yani yan cümleciğini eylemsiyle oluşturarak söyleriz. O kadar çok şaşırmıştı ki hiçbir şey söyleyemedi. O kadar çok şaşırdığı için hiçbir şey söyleyemedi. Bu cümlede “ki” bağlacından önce yazılan ve yan cümleciği oluşturan bölüm ayraç içinde, eylemsi ile temel cümleciğe bağlanmıştır. d. İç İçe Bileşik Cümle Yan cümleciği başka bir cümle tarafından oluşturulan bileşik cümledir. Bu cümlelerde yan cümlecik genellikle nesne görevindedir. Öğretmenimiz, yine görüşeceğiz, dedi. Yan cümlecik Nesne Kapıdaki tabelada, rahatsız etmeyin, yazıyor. Yan cümlecik Nesne 3. Sıralı Cümle Birden fazla yargının yüklemin birbirine virgül , ya da noktalı virgül ; ile bağlanmasıyla oluşan cümledir. Sonbahar geldi, köyde kış hazırlıkları başladı. Birinci cümle İkinci cümle Bu cümlede, iki yüklem geldi, başladı, yani iki ayrı cümle vardır. Birinci cümle Sonbahar geldi ikinci cümleye köyde kış hazırlıkları başladı virgülle bağlanarak sıralı cümle oluşturulmuştur. Aşağıdaki cümleler, birbirine virgül ya da noktalı virgülle bağlanmış sıralı cümlelerdir. Güneşli havalar birkaç gün sürdü, insanlar parklara doluştu. Otobüsümüz sabah hareket etti, akşama İzmir’e vardı. Deniz dün çok dalgalıydı, vapur seferleri iptal edildi. Yaşlı kadın, kahvaltı hazırladı, çocukları kaldırdı; evi topladı, pazara gitti. a. Bağımlı Sıralı Cümle Öğe ortaklığı olan sıralı cümledir. Çocuklar güverteye çıktılar, martılara ekmek attılar. Özne Yüklem Yüklem Burada sıralı cümleyi oluşturan ilk cümlenin yüklemine çıktılar ve ikinci cümlenin yüklemine attılar sorduğumuz “kim” sorusunun cevabı olarak her iki cümlenin öznesinin “çocuklar” sözcüğü olduğunu görüyoruz. Yani bu sıralı cümleyi oluşturan cümlelerin öznesi ortaktır. Aşağıdaki cümlelerde ortak öğeler koyu yazılmış, öğelerin türü ayraç içinde verilmiştir. Ben hep eşyalarımı dağıtırdım, annem de toplardı. nesnesi ortak sıralı cümle Müdür, başarılı öğrencileri sahneye çağırdı, tek tek kutladı. öznesi ve nesnesi ortak sıralı cümle O, arkadaşlarına çok güvenir, rahatlıkla sırlarını söylerdi. öznesi ve dolaylı tümleci ortak sıralı cümle b. Bağımsız Sıralı Cümle Öğe ortaklığı olmayan sıralı cümledir. Bizim çocukluk yıllarımızda sokağımıza dondurmacı gelirdi, hepimiz çevresinde toplanırdık. Birinci cümle İkinci cümle Bu cümlenin yüklemlerine gelirdi, toplanırdık öğeleri bulmak için gerekli soruları sorduğumuzda, cümlelerde öğe ortaklığı olmadığı görülmektedir. Öyleyse bu cümle, öğe ortaklığı olmayan sıralı bir cümledir. Aşağıdaki cümleler, öğe ortaklığı olmayan sıralı cümlelerdir. Babam beni çalıştırdı, sonunda zayıf derslerimi düzelttim. Annem mutfaktaydı, biz salonda oturuyorduk. Bu sene bahar erken geldi, ağaçlar çiçeklerini vakitsiz açtı. Hava çok soğuktu, biz hiç üşümüyorduk. 4. Bağlı Cümle Birden fazla cümlenin birbirine bağlaçla bağlandığı cümledir. Sıralı cümledeki virgül ya da noktalı virgül yerine, bağlaç getirilirse ortaya bağlı cümle çıkar. Evin kapısı açıldı ve dışarı yaşlı bir adam çıktı. Birinci cümle ikinci cümle Bu cümlede, iki yüklem açıldı, çıktı, yani iki ayrı cümle vardır. Birinci cümlenin Evin kapısı açıldı sonuna nokta konmamış, ikinci cümle dışarı yaşlı bir adam çıktı küçük harfle başlamıştır. Bu iki cümle birbirine bağlaçla ve bağlanarak bağlı cümle oluşturulmuştur. Aşağıdaki cümleler, birbirine bağlaçla bağlanan cümlelerden oluşan bağlı cümlelerdir. Sabah erken kalktık; ama yine de derse yetişemedik. Takımımız iyi mücadele etti; ancak yenilmekten kurtulamadı. Bu koca kitabı bitirdik de sınava girdik. Kardeşim bugün ne ders çalıştı ne kitap okudu. Hem suçlu olduğunu biliyorsun hem de özür dilemiyorsun. *Yüklemi olmayan, bitmemiş cümledir. Borç vermekle, düşman vurmakla… İçimde bir sıkıntı… Derken bir gün... Yüklemi söylenmemiş cümlelere eksiltili cümle denir. Yüklemi cümlede değildir ama cümlenin söylenişine göre cümledeymiş gibi düşünülür. Örnek - Ali geldi mi? - Gelmedi. - Kitabı beğendin mi? - Beğendim. - Sinemaya gidelim mi? - Gidelim. - Kim okuyacak? - Ben. Haydi çocuklar bize gidelim. Ev yapacaksan tuğladan yap, kız alacaksan Muğla’dan al. Tarlayı taşlı yerden, kızı kardeşli yerden alma. Kimi zaman, ki bağlacından sonra gelmesi bilgi gereken sözler kullanılmaz. Anlatım güç kazanır ve eksiltili cümle oluşur. Örnek Ona öyle bir baktım ki... Adam içeri bir girdi ki... Özellikle karşılıklı konuşmalarda, pratik konuşmak amacıyla, cümlenin asıl öğeleri söylenmeyerek düşer. Bu cümlelere eksiltili cümledenir. -> Sanırım siz Ankaralısınız, ben de... Ankaralıyım -> Yanına bir gelirsem!... -> Dersten sonra on dakika mola, sonra yine derse giriyorduk. veriyor -> Ahmet ne yapıyor? Uyuyor. Özne düşmüş. -> Yalçın topu kimden aldı? Ali’den. Yüklem düşmüş. Uyarı Yüklemlerindeki ekeylemleri düşmüş cümleler eksiltili cümle değildir. -> Arkadaşımın kalbi temiz.dir -> Sevgilerin en yücesi, insan sevgisi. imiş Cümle Bilgisi Test-1 I. Ne ecza depolarının çiçekli camları II. Ne eski tepsiler, çekecekler, boş şişeler III. Sonra bir çatalları, bıçakları gördü mutfakta IV. Çorba tabakları, tencere, sürahi, bardak V. Ne çok şey toplamıştı gereksiz yere 1. Numaralanmış cümlelerden hangi ikisi "eksiltili cümle" değildir? I. ile II. B II. ile III. C III. ile V. D IV. ile V. E I. ile III. 2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne açıklayıcısına birlikte verilmiştir? A Saliha, biz İzmir’deyken doğan bebek, tatlı cıvıltılarıyla evi şenlendiriyordu. B Biz evde, bahçede kendi başımıza çok güzel vakit geçiriyorduk. C Annem yengemi, küçük amcamın hanımını, görmeyi pek istemezdi. D Dedemle babam sık sık camiye, Süleymaniye Camii'ne, gidiyorlardı o günlerde. E Nihayet bu binada, İttihat ve Terakki Genel Merkezi'nde, yangın çıktı. 3. Aşağıdakilerden hangisi özneleri ortak bir sıralı bağımlı cümledir? A Uslandım, o çılgın heyecanım geçti. B Kalp ağrılarım yok, çarpıntılarım geçti. C Bir gün de bizimdir sıra, kalkıp gideriz. D Çağlar, köpürür, zevk alırız koşmaktan. E Gel! Yoksa, çağın geçer, bakılmaz yüzüne. 4. Daha sonra amcam bizi kalabileceğimiz bir yere, şehirde işi olduğu zamanlar kalmış olduğu bir pansiyona götürdü. Yukarıdaki cümle ve onu oluşturan sözcükler için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A Dolaylı tümleç açıklayıcısıyla birlikte verilmiştir. B Yüklem birleşik zamanlı bir eylemdir. C Birden fazla eylemsi fiilimsiye yer verilmiştir. D Yüklem oldurgan çatılı bir eylemdir. E Anlatımda zarflardan yararlanılmıştır. 5. Aşağıdakilerden hangisi özneleri ortak bir sıralı bağımlı cümledir? A Ne demek istediğini sordum, ama bu konuda konuşmayı reddetti. B Bazılarının deneyimlerini çözümlemeleri sadece zaman işiydi, ama yapamadılar. C Bizim bu konuda başka görüşlerimiz var; çünkü biz yeni bir dönemiz. D Yeni bir öğretiye başladığı zamanlar kapıldığım o tanıdık endişeye kapıldım ama anlamadı. E Soru sormamı beklediğini anladım ama ne sormam gerektiğini bilmiyorum. 6. Bana, şehirde bir iş için bulunduğunu, yerel bir pansiyonda kaldığını, geçirmesi gereken iki günü daha olduğunu ve istersem onunla kalabileceğimi söyledi. Yukarıdaki cümlede temel cümleciğin öğesi olan kaç tane yan cümlecik vardır? A 1 B 2 C 3 D 4 E 5 7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik, temel cümleciğin öznesi görevinde kullanılmıştır? A Benimle dalga geçmeye karar verdiklerini açıkladı. B Kişinin her zaman alçak gönüllü davranması gerekir. C Başka bir banka gidip oturmayı arzuladığımı anlamıştı. D Yaptıklarına şakadan gücendiğimi sanmışlardı. E Belirtmek istediğim noktayı açıklamadan süre bitti. 8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır? A Aslanın yalnızca ruhani bir imge olduğunu söylemeye çalıştığını anladım. B Yaşlı adam, yolun kenarında bana dönerek gülümsedi. C Bir baş hareketiyle yola devam etmem için beni yüreklendirdi. D Kimi zaman da o olayları görünce kötü oluyordum. E Onun nerede olduğunu öğrenmek amacıyla sormuştu. 9. Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapıca diğerlerinden farklı bir cümledir? A Kaplanları doğal ortamlarında son kez görmüştüm. B Böyle anlarda, hiçbir olay diğerinin aynı olmuyordu. C Devinimlerimizi hiçbir zaman önceden tasarlayamıyorduk. D Kendiliğimizden birtakım tepkiler geliştiriyorduk. E Şu an kavrayamadığımız nedenlerle, gizemli ilişkilere girmiştik. 10. Aşağıdakilerden hangisi yüklemine göre diğerlerinden farklı bir cümledir? A Ertesi gün, onlar için koşuşturmayla geçen sıkıntılı bir gündü. B İçeri girdiğimde evin her tarafı derli topluydu. C Yıllar önce tanımış olduğum adama benzerliği pek azdı. D Yaşlı adam ağlamamak için kendini zor tutuyor gibiydi. E Bana tuhaf bir biçimde saygılı davranmaya çalışıyordu. 11. Aşağıdakilerden hangisi birleşik bir cümle değildir? A Düşüncelerim, söze dökemeyeceğim bir hızla akıyordu zihnimde. B O saatlerde konuşmakta güçlük çektiğimin farkına varmıştım. C Evimin bulunduğu kente hemen dönmek istemiyordum. D O güne kadar çevremdeki bütün insanlara karşı kayıtsızdım. E Kafamı karıştıran bir başka nokta da bir gözünün olmamasıydı. 12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde vurgu, eylemi gerçekleştiren öğeye yöneliktir? A O figürlerin kadın olduğunu ben de bilmiyordum. B Ses tonundan da konuşmaya can attığı sonucuna vardım. C Öteki çömezlerin de aramızdaki konuşmaya kulak kabarttığını gördüm. D Şehri daha sonra da yağmalamış, her şeyi yok etmişti. E Piramitler hakkında özellikle birinin yol gösterici olduğunu da söylemişti. 13. Aşağıdaki dizelerden hangisinde birden çok yargı vardır? A Dipsiz karanlıklarda belirir uykusuzluk B İçimde bir çığlıktır, dudaklarımda sükût. C İçimden dışarıya akseden bir yangındır D Bana yalnızlığımı sezdirir uykusuzluk E Koynumda boşluğunu duyduğum bir aşktır 14. Aşağıdaki dizelerden hangisi basit cümle değildir? A Bir sabah söyledi son sözlerini B Yumdu dünyaya elâ gözlerini C Yaz bahar ayında bir ad verdiler D Dünya zindan görünüyor gözüme E Aradılar bir tenhada buldular 15. Aşağıdakilerden hangisi bir sıralı cümledir? A Şafaktan önce uyandım, bahar odamdaydı. B Mayıs çiçekleri etrafa güzel bir koku yaydı. C Cihanda lezzet alınmaz bu duygudan fazla D Bir serinlik duyarız ondaki büyük huzurdan E Yarın boynu bükük döneceğim odama CEVAP ANAHTARI 1-C 2-A 3-D 4-B 5-E 6-D 7-B 8-A 9-E 10-E 11-D 12-A 13-B 14-E 15-A

2 sınıf kurallı ve devrik cümle örnekleri